Gunakan bahasa yang tepat untuk memahami tumbuhan, menjaga alam dan menyampaikan tindakan dengan jelas.
Situasi baharu
Pasukan Ceria Bumi
Sekumpulan murid menyediakan sudut hijau, menyunting bahan pameran dan menerangkan usaha penjagaan alam.
Setiap keputusan perlu berdasarkan maklumat: tumbuhan dipilih mengikut fungsi dan penjagaan, teks dibetulkan sebelum dipamerkan, manakala ayat disusun mengikut fokus.
DengarCam nama dan fungsi
NilaiBanding pilihan
SampaikanGunakan bentuk bahasa tepat
keputusan berdasarkan maklumat = 依据资料作决定。环保行动不能只靠喜好，要先听清功能、比较照顾条件、检查文字，再选择适合的表达方式。例子：光线不足的角落不应随意摆放需要强光的植物。注意：绿色外观不等于做法一定可持续。
keputusan berdasarkan maklumat = evidence-based decision. Environmental action should not depend on preference alone; identify functions, compare care conditions, check the wording and choose a suitable form of expression. Example: a plant that needs strong light should not be placed in a dark corner. Watch out: a green appearance does not automatically make a choice sustainable.
1.1.1 · Mendengar dan Bertutur
Cam nama, fungsi dan perbezaan
Dengar ujaran formal beberapa kali dan padankan setiap tumbuhan dengan maklumat yang disebut.
Pokok lidah jin: mempunyai daya serap terhadap bahan pencemar tertentu di udara.
Pokok labah-labah: turut membantu menyerap gas yang mencemarkan ruang.
Pakis Boston: membantu membersihkan udara dan menambah kelembapan.
Respons tepat: sebut nama, fungsi dan perbezaan tanpa menokok dakwaan.
mengecam maklumat = 辨认资料。聆听时先分开记录植物名称与功能，再核对哪两种资料相同、哪一种不同。例子：前两种强调吸收空气中的污染物，波士顿蕨还涉及增加湿度。注意：不要把“帮助净化”夸大成“完全消除所有污染”。
mengecam maklumat = identifying information. While listening, record each plant name and function separately, then compare shared and different details. Example: the first two plants are linked to absorbing air pollutants, while Boston fern is also linked to added humidity. Watch out: helping to clean air does not mean removing every pollutant completely.
Semak segera · Maklumat lisan
Pilih sebutan semula yang tepat.
Kekalkan nama dan fungsi tanpa menambah janji yang tidak disebut.
Apakah rumusan yang tepat selepas mendengar penerangan tentang tiga tumbuhan itu?
sebut semula = 复述。正确复述要保留资料中的对象、共同功能和差异，同时避免加入绝对化承诺。例子：可说某植物“帮助”改善空气，不应改成“保证清除全部污染”。注意：植物名称相近时要逐一配对，不能交换功能。
sebut semula = restating information. An accurate restatement preserves the subjects, shared function and difference without adding an absolute promise. Example: say that a plant helps improve air quality instead of claiming that it guarantees the removal of all pollution. Watch out: match each name to its function rather than swapping details between plants.
2.2.1 · Membaca
Bandingkan terarium dengan pasu
Pisahkan ciri, keperluan dan kesan sebelum membuat pilihan.
TerariumBekas lut sinar, tumbuhan kecil, kehilangan lembapan rendah, sesuai untuk ruang terhad
PasuPelbagai saiz, pilihan pokok lebih luas, perlu cahaya dan penyiraman mengikut keadaan
Kedua-duanya menceriakan ruang dan boleh menjadi kegiatan yang menenangkan jika dijaga dengan betul.
membandingkan pilihan = 比较选择。先找共同目的，再比较容器、空间、湿度、光线和照顾频率，不能只看哪一个更漂亮。例子：书桌空间小且不便常浇水时，小型封闭生态瓶可能较合适。注意：并非所有植物都适合高湿度的生态瓶。
membandingkan pilihan = comparing options. Identify the common purpose before comparing containers, space, moisture, light and care frequency instead of choosing only by appearance. Example: a small terrarium may suit a limited desk area when frequent watering is difficult. Watch out: not every plant is suitable for the humid conditions inside a terrarium.
2.2.1 · Pertimbangan
Gunakan syarat untuk membuat keputusan
Keputusan yang baik menyatakan pilihan, bukti dan sebab yang berkaitan dengan pengguna.
1. Kenal pengguna: ruang, masa, cahaya dan pengalaman menjaga tanaman.
2. Cari bukti: ciri tanaman dan bekas yang memenuhi keperluan itu.
3. Buat keputusan: “Saya memilih ___ kerana ___.”
4. Semak: adakah sebab benar-benar menyokong pilihan?
pertimbangan = considered judgement. A choice should connect the user’s conditions to evidence in the text rather than declaring one method completely good or bad. Example: a person with a sunny balcony and time to check soil daily may choose a pot. Watch out: saying only “I like it” does not explain the relevant space or care condition.
Semak segera · Membuat keputusan
Pilih keputusan yang disokong bukti.
Padankan keadaan pengguna dengan ciri kaedah tanaman.
Mira tinggal di pangsapuri kecil dan sering tiada di rumah pada hujung minggu. Pilihan manakah paling munasabah?
keputusan bersyarat = 有条件的决定。题目给出小空间和周末无法照顾两个限制，要找同时回应空间与湿度的选择，并继续核实植物是否合适。例子：透明小容器可节省空间，但仍要检查光线。注意：容器方便不代表所有植物都能放进去。
keputusan bersyarat = a conditional decision. The situation gives two limits, small space and absence on weekends, so the choice should address both space and moisture while still checking plant suitability. Example: a small transparent container may save space, but its light conditions must still be assessed. Watch out: a convenient container does not suit every plant.
3.3.2 · Menulis
Edit ejaan, huruf besar dan tanda baca dahulu
Kesalahan permukaan perlu dibetulkan sebelum menilai kelancaran seluruh cerita.
Huruf besar: gunakan pada awal ayat dan nama watak seperti Sang Penyu.
Tanda baca: ayat tanya berakhir dengan tanda soal; dialog menggunakan tanda petik dan koma dengan betul.
Kaedah: baca satu ayat, tanda satu jenis kesalahan, kemudian baca semula.
edit permukaan = 表层编辑。先逐字检查拼写，再看句首和专名大写，最后核对问号、感叹号与对话标点，可避免一次处理太多项目。例子：人物问原因时句末应用问号。注意：修正拼写后仍要重新朗读，因为句子可能还有用词或结构问题。
edit permukaan = surface editing. Check spelling word by word, then capital letters at sentence beginnings and proper names, and finally punctuation for questions, exclamations and dialogue. Example: a character asking for a reason needs a question mark. Watch out: after spelling is corrected, reread because word choice or sentence structure may still be faulty.
3.3.2 · Menulis
Semak imbuhan dan ketepatan kata
Perkataan yang betul ejaannya masih boleh salah dari segi bentuk atau makna.
Kata tepatkeupayaan, menceritakan, menganggap, pengunjung
Uji kata dalam ayat: siapakah pelaku, apakah tindakan dan adakah maksudnya logik?
ketepatan kata = 用词准确。词缀决定动作方向和词类，近义词则要按语境选择。例子：鱼用尖锐嘴部割断网，应写 mempunyai keupayaan，而不是表示调味材料的 ramuan。注意：电脑自动拼写检查未必能发现“拼写正确但意思错误”的词。
ketepatan kata = precise word choice. Affixes determine grammatical role and direction of action, while similar words must be selected by context. Example: a fish has the ability, keupayaan, to cut a net; ramuan means ingredients and does not fit. Watch out: a spell-checker may miss a correctly spelled word carrying the wrong meaning.
3.3.2 · Menulis
Susun pelaku, tindakan dan penerima dengan jelas
Ayat yang kabur perlu disusun semula tanpa mengubah jalan cerita.
Kabur: Di dalam air pula, menolak sampah ke pantai warga samudera.
Jelas: Di dalam air pula, warga samudera menolak sampah ke pantai supaya mudah dipungut oleh ahli RAS.
Semakan: siapa melakukan tindakan, apa yang dilakukan, kepada apa, dan untuk tujuan apa?
struktur ayat = 句子结构。先确认主语，再安排动作、宾语和目的，读者才能知道谁做什么。例子：把 warga samudera 放在 menolak 前面，行动者便清楚。注意：重组句子时保留原有事件，不要擅自加入新人物或结果。
struktur ayat = sentence structure. Identify the subject before arranging the action, object and purpose so the reader knows who does what. Example: placing warga samudera before menolak makes the actor clear. Watch out: while reorganising a sentence, preserve the original event instead of inventing a new character or outcome.
Semak segera · Memurnikan teks
Pilih ayat yang telah diedit sepenuhnya.
Semak ejaan, tanda baca, imbuhan, kata dan struktur.
Ayat manakah sesuai dimasukkan dalam laporan kegiatan pantai?
edit menyeluruh = complete editing. A polished sentence needs correct spelling, capitalisation, punctuation, affixes and a clear sequence of actions. Example: waste is collected, sorted and then sent to a recycling centre. Watch out: correcting one misspelling cannot repair a sentence with a missing subject or confused order.
4.1.1 · Seni Bahasa
Fahami maksud sebelum memilih peribahasa
Peribahasa memperkayakan cerita apabila hubungannya dengan situasi dapat dijelaskan.
bagai isi dengan kukusangat rapat
di mana ada kemahuan, di situ ada jalanusaha bersungguh-sungguh menemukan cara
sepakat membawa berkatkerjasama menghasilkan kebaikan
di mana bumi dipijak, di situ langit dijunjunghormati adat dan peraturan tempat
maksud peribahasa = 谚语含义。先用自己的话解释比喻意思，再寻找故事中相同的关系或行动。例子：居民共同修复公园可用 sepakat membawa berkat，因为合作带来成果。注意：出现“脚”或“天空”等字眼，并不表示要按字面选择谚语。
maksud peribahasa = proverb meaning. Explain the figurative meaning in your own words before finding the same relationship or action in a story. Example: residents restoring a park together suits sepakat membawa berkat because cooperation brings a benefit. Watch out: words such as feet or sky should not be matched through their literal meaning alone.
4.1.1 · Bercerita
Masukkan peribahasa secara semula jadi
Dialog perlu mempunyai peristiwa, reaksi dan sebab peribahasa itu sesuai.
Peristiwa: ahli komuniti tetap berusaha memulihkan taman yang terbiar.
Dialog: “Pada mulanya kerja ini sukar, tetapi di mana ada kemahuan, di situ ada jalan.”
Huraian: usaha mereka berterusan sehingga jalan penyelesaian ditemukan.
Gunakan intonasi yang sesuai dan jangan menyusun banyak peribahasa tanpa kaitan.
peribahasa dalam dialog = 对话中的谚语。先让人物面对具体事件，再用一句谚语表达感受或总结，之后以行动证明其含义。例子：社区遇到困难仍继续寻找方法，适合使用“有志者事竟成”一类表达。注意：一句对话塞入多条无关谚语会显得不自然。
peribahasa dalam dialog = a proverb in dialogue. Give the speaker a specific event, use one proverb to express or summarise it, and let the following action demonstrate the meaning. Example: a community continues seeking a solution despite difficulty. Watch out: packing several unrelated proverbs into one line makes the dialogue unnatural.
Semak segera · Peribahasa
Padankan usaha dengan maksud kiasan.
Pilih berdasarkan keadaan, bukan perkataan yang kebetulan sama.
Penduduk terus mencari cara memulihkan kebun kejiranan walaupun percubaan pertama gagal. Peribahasa manakah paling sesuai?
padanan peribahasa = matching a proverb. The clue is continuing to seek a method after failure, so the figurative meaning must involve determination and finding a solution rather than merely noticing a group of residents. Example: succeeding after several irrigation trials fits the same idea. Watch out: the explanation must match the whole event.
5.3.3 · Tatabahasa
Ayat aktif mengutamakan pelaku
Subjek asal melakukan tindakan kepada objek atau melaksanakan perbuatan.
Rumus: pelaku + kata kerja aktif + objek／keterangan.
Transitif: Petugas menyiram anak pokok. Petugas ialah pelaku, anak pokok ialah objek.
Tidak transitif: Burung berlindung di kanopi. Tiada objek selepas kata kerja.
Kata kerja aktif lazimnya menggunakan imbuhan meN- atau ber- mengikut bentuk kata.
ayat aktif = 主动句。句子把行动者放在主语位置，接着说明动作和对象或补充资料。例子：Sukarelawan menanam pokok teduhan 中，志愿者执行种植动作。注意：不是所有主动动词都需要宾语；berteduh 后可接地点说明。
ayat aktif = active sentence. The actor is placed as the subject, followed by the action and its object or additional information. Example: in Sukarelawan menanam pokok teduhan, the volunteers perform the planting. Watch out: not every active verb takes an object; berteduh may be followed by a place phrase instead.
Semak segera · Ayat aktif
Kenal pasti pelaku yang melakukan tindakan.
Semak susunan subjek, kata kerja aktif dan objek.
Ayat manakah ialah ayat aktif transitif yang lengkap?
aktif transitif = transitive active sentence. Find the subject performing the action and confirm that an object follows the active verb. Example: in Murid mengasingkan botol, murid is the actor and botol is the object. Watch out: a di- verb usually signals a passive construction, but the whole sentence must still be checked.
5.3.3 · Tatabahasa
Ayat pasif mengutamakan objek asal
Objek tindakan menjadi subjek baharu, manakala pelaku boleh hadir selepas oleh.
Aktif: Pekerja hotel memasang lampu cekap tenaga.
Pasif: Lampu cekap tenaga dipasang oleh pekerja hotel.
Yang kekal: tindakan, pelaku, objek, masa dan maksud.
Yang berubah: fokus dan susunan unsur ayat.
ayat pasif = 被动句。原来的宾语移到句首成为新主语，动词常使用 di-，行动者可放在 oleh 后面。例子：Air hujan ditadah oleh pihak hotel 保留了收集雨水的行动。注意：转换时不能把行动者和承受者对调到意思相反。
ayat pasif = passive sentence. The original object moves to the front as the new subject, the verb commonly takes di-, and the actor may follow oleh. Example: Air hujan ditadah oleh pihak hotel preserves the action of collecting rainwater. Watch out: conversion must not swap the actor and receiver in a way that reverses the meaning.
Semak segera · Ayat pasif
Cari objek asal yang menjadi fokus.
Kata kerja pasif dan pelaku mesti membentuk maksud yang lengkap.
Ayat manakah ialah ayat pasif yang gramatis?
subjek pasif = 被动句主语。判断谁承受动作，再检查 di- 动词和 oleh 后的行动者是否合乎逻辑。例子：Anak pokok disiram oleh pengawas 中，幼苗承受浇水动作。注意：人和物次序若颠倒，句法可能看似完整，实际意思却不合理。
subjek pasif = passive subject. Identify what receives the action, then check whether the di- verb and the actor after oleh are logical. Example: in Anak pokok disiram oleh pengawas, the sapling receives the watering action. Watch out: reversing a person and an object may look structurally complete while producing an illogical meaning.
5.3.3 · Pengukuhan
Tukar fokus tanpa menukar makna
Gunakan pasangan langkah untuk menukar ayat aktif kepada pasif atau sebaliknya.
Aktif → pasif: kenal pelaku, tindakan dan objek; pindahkan objek ke depan; tukar meN- kepada di-; letakkan pelaku selepas oleh.
Pasif → aktif: pindahkan pelaku ke depan; tukar di- kepada meN- yang tepat; letakkan objek selepas kata kerja.
Ujian akhir: tanya sama ada orang, benda, tindakan dan masa masih sama.
tukar fokus = 转换焦点。先标出行动者、动作和对象，再移动位置与改变词缀，最后核对原意。例子：Komuniti menanam pokok → Pokok ditanam oleh komuniti。注意：不要在转换时删除时间、地点或否定词，因为这些资料会改变意思。
tukar fokus = changing focus. Label the actor, action and object before moving their positions and changing the affix, then compare the meaning. Example: Komuniti menanam pokok becomes Pokok ditanam oleh komuniti. Watch out: do not remove time, place or negative markers during conversion because those details affect meaning.
Semak segera · Penukaran ayat
Pilih pasangan yang mengekalkan tindakan.
Fokus boleh berubah, tetapi maklumat utama mesti sama.
Apakah bentuk pasif bagi ‘Pihak hotel memasang lampu cekap tenaga di ruang legar’?
penukaran ayat = 句式转换。原句的宾语是节能灯，因此被动句要把它放在前面；酒店方仍是行动者，地点也要保留。例子：Panel suria dipasang oleh juruteknik 保留“技术员安装太阳能板”的意思。注意：不能让没有行动能力的地点成为安装者。
penukaran ayat = sentence conversion. The original object is the energy-efficient lamp, so it moves to the front, while the hotel remains the actor and the place is retained. Example: Panel suria dipasang oleh juruteknik preserves the technician as installer. Watch out: a location cannot become the actor performing the installation.
Rumusan Unit 19
Bahasa yang tepat membantu alam difahami dan dijaga
Saya mengecam nama dan fungsi daripada ujaran formal.
Saya membuat keputusan berdasarkan syarat dan bukti.
Saya mengedit lima aspek bahasa secara berperingkat.
Saya menggunakan peribahasa, ayat aktif dan ayat pasif mengikut konteks.
bahasa dan kelestarian = 语言与可持续发展。准确资料让人选择合适植物，清楚文字帮助社区采取行动，恰当句式则突出行动者或成果。例子：报告可用主动句说明负责人，也可用被动句强调完成的设施。注意：环保主题不能弥补事实或语法错误。
bahasa dan kelestarian = language and sustainability. Accurate information guides plant choices, clear writing supports community action, and sentence focus highlights either the actor or the result. Example: a report may use an active sentence for responsibility and a passive sentence for a completed facility. Watch out: an environmental theme does not excuse factual or grammatical errors.
Unit 19 selesai
Syabas!
Kamu telah melengkapkan Ceriakan Buana Kita.
Teruskan dengan lapan soalan yang menggabungkan semua kemahiran unit.
