Unit 26
Dahulukan yang Utama
Tentukan keutamaan dengan bukti, alasan dan bahasa yang tepat.
Situasi baharu
Hari yang Penuh Pilihan
Farah perlu menyiapkan tugasan, membantu keluarga dan menghadiri latihan pasukan pada hari yang sama.
PentingMemberi kesan besar kepada tanggungjawab
SegeraMempunyai had masa yang dekat
Boleh dirancangBoleh diubah masa atau dibahagi tugas
keutamaan = 优先事项。判断先做什么，要同时查看事情的重要程度、期限，以及是否能与有关的人协调。例子：功课明早要交，而练习可与教练另约时间，便应先完成不能延后的责任。注意：自己喜欢的活动不一定最重要。
keutamaan = priority. To decide what comes first, examine importance, deadline and whether the task can be rearranged with the people involved. Example: if homework is due tomorrow but practice can be rescheduled with the coach, finish the fixed responsibility first. Watch out: a favourite activity is not automatically the most important one.
1.3.2 · Mendengar dan Bertutur
Kumpulkan bukti daripada tiga sumber
Tulisan, video dan gambar boleh melengkapi cerita yang sama.
TulisanNama, masa dan sebab
VideoGerak laku, suara dan urutan
GambarTempat, objek dan hasil
bukti pelbagai sumber = 多来源证据。文字提供事实，视频显示动作与语气，图片补充地点和结果；讲故事前要把相同事件的证据互相核对。例子：公告写活动时间，视频显示同学分工，照片证明作品已完成。注意：不要把来源没有出现的情节加进故事。
bukti pelbagai sumber = evidence from several sources. Writing supplies facts, video shows action and tone, while pictures add place and outcome; compare them before telling the story. Example: a notice gives the activity time, a clip shows pupils sharing duties, and a photograph confirms the finished work. Watch out: do not invent an event absent from every source.
1.3.2 · Urutan
Susun cerita supaya mudah diikuti
Gunakan masa dan hubungan sebab-akibat untuk menghubungkan bukti.
1Kenalkan tokoh dan keadaan
2Ceritakan cabaran yang muncul
3Jelaskan tindakan yang dipilih
4Akhiri dengan hasil dan pengajaran
urutan dan sebab = 顺序与因果。完整叙事先交代人物和背景，再说明问题、行动及结果，并用 kemudian、oleh sebab itu、akhirnya 等连接词。例子：哈菲兹先发现同学无法上网，因此分享笔记，最后两人按时交作业。注意：不能把结果放在原因之前。
urutan dan sebab = sequence and cause. A clear story introduces the person and setting, then explains the problem, action and result, using connectors such as kemudian, oleh sebab itu and akhirnya. Example: Hafiz notices a classmate lacks Internet access, shares notes and finally both submit their work on time. Watch out: do not place the result before its cause.
1.3.2 · Penyampaian
Gunakan suara dan gaya yang sesuai
Sebutan mesti jelas; intonasi berubah mengikut fakta, cabaran dan kejayaan.
FaktaNada tenang dan tepat
CabaranTempo sedikit perlahan
KejayaanNada ceria dan yakin
sebutan dan intonasi = 发音与语调。讲述事实时保持清楚平稳，遇到困难时适当放慢，说明成果时语气可更明朗，同时配合自然表情。例子：说到队员迷路时降低语速，说到成功会合时提高语气。注意：夸张喊叫会掩盖内容。
sebutan dan intonasi = pronunciation and intonation. Keep facts clear and steady, slow slightly during a difficulty, and brighten the voice for a successful outcome while using natural expression. Example: lower the pace when the team loses its way, then sound more confident when everyone reunites. Watch out: shouting dramatically can hide the actual meaning.
Semak segera · Sahabat Inspirasiku
Pilih cerita yang benar-benar menggunakan semua bukti.
Bandingkan fakta, tindakan dan hasil tanpa menambah rekaan.
Catatan menyebut Sara belajar mengikut jadual, video menunjukkan dia membimbing rakan, dan gambar memaparkan tugasan siap. Cerita manakah tepat?
padanan bukti = 证据配对。题干分别给出学习计划、帮助同学和完成作业三项资料；合适的叙述必须把三者连成合理过程。例子：先按表学习，再辅导同伴，最后一起完成任务。注意：选项若加入比赛或度假，便超出证据范围。
padanan bukti = matching evidence. The prompt provides a study schedule, help for a classmate and completed work; the suitable story must connect all three into one logical process. Example: follow the timetable, guide a peer, then finish the task together. Watch out: a competition or holiday would add information that none of the sources supplies.
Semak segera · Penyampaian
Pilih pembukaan dan gaya yang paling sesuai.
Cerita bermula dengan keadaan sebelum bergerak kepada tindakan.
Kisah bermula ketika Amir menemui jiran tua membawa kotak berat. Bagaimanakah pembukaan patut disampaikan?
pembukaan cerita = 故事开头。开头应先让听众知道地点、人物和最初状况，再带入主角的选择，并用平稳语气建立情境。例子：放学路上，阿米尔看到邻居独自搬箱子，于是停下脚步。注意：先揭晓结局会削弱事情的发展。
pembukaan cerita = story opening. Begin by establishing place, people and the initial situation, then move into the main character's choice using a calm voice. Example: on his way home, Amir sees his neighbour carrying a heavy box alone and stops. Watch out: revealing the result first weakens the development of the event.
2.3.2 · Membaca
Bezakan karya bukan sastera dan sastera
Tujuan teks menentukan cara maklumat dibaca dan dipersembahkan.
PengumumanTarikh, tempat, acara dan arahan
CerpenWatak, konflik, perasaan dan penyelesaian
PersamaanSebutan jelas dan maksud tepat
karya sastera dan bukan sastera = 文学与非文学作品。公告要快速传达日期、地点和行动；短篇故事则通过人物、冲突和情感吸引听众。例子：活动通知重读报名日期，故事朗读则用语气表现人物焦急。注意：两种文本都必须准确发音。
karya sastera dan bukan sastera = literary and non-literary works. An announcement delivers dates, places and actions efficiently, whereas a short story engages listeners through character, conflict and emotion. Example: stress the registration date in a notice but use a worried tone for a character in danger. Watch out: both forms still require accurate pronunciation.
2.3.2 · Bentuk Penyampaian
Pilih bentuk persembahan mengikut tujuan
Penyampai boleh menggunakan bacaan solo, dialog atau laporan ringkas.
Bacaan soloSesuai untuk pengumuman padat
DialogMenonjolkan suara beberapa watak
LaporanMerumus peristiwa dan keputusan
bentuk penyampaian = 呈现形式。选择形式时要看文本目的、听众和内容：简短通知适合个人播报，人物互动可用对话，事件概述可用报告。例子：两名学生分饰护士与求助者，比单调朗读更能表现紧急情境。注意：形式改变不能篡改原意。
bentuk penyampaian = presentation form. Choose according to purpose, audience and content: a short notice suits a solo reading, character interaction suits dialogue, and an event overview suits a report. Example: two pupils voicing a nurse and a caller can reveal urgency more clearly than flat reading. Watch out: changing the form must not change the original meaning.
Semak segera · Karya Bukan Sastera
Tekankan maklumat yang membantu pendengar bertindak.
Cari butiran utama dalam pengumuman aktiviti sekolah.
Pengumuman pertandingan pidato menyatakan tarikh, tempat dan syarat peserta. Bahagian manakah perlu diberi penekanan?
maklumat tindakan = 行动信息。公告的重点是让听众知道何时、何地以及怎样参与，所以日期、地点和条件要读得清楚并稍作停顿。例子：说完报名截止日后停一拍，让听众记录。注意：语气应符合邀请参加活动的目的。
maklumat tindakan = actionable information. An announcement should tell listeners when, where and how to participate, so dates, places and conditions deserve clear emphasis and short pauses. Example: pause after the registration deadline so listeners can record it. Watch out: the tone should support the invitation instead of sounding unrelated or gloomy.
Semak segera · Karya Sastera
Hidupkan konflik tanpa melampaui teks.
Gunakan nada watak untuk menunjukkan perubahan perasaan.
Seorang sukarelawan bimbang akan lewat, tetapi berhenti membantu penunggang yang terjatuh. Persembahan manakah sesuai?
perubahan emosi = 情绪变化。朗读短篇时，语气应随人物从担忧、果断行动到安心而变化，让听众理解冲突与解决过程。例子：求援时声音清楚有力，确认伤者安全后才放缓。注意：表现情感不是自行改写结局。
perubahan emosi = emotional change. In a short story, the voice should move from worry to decisive action and then relief so listeners can follow the conflict and resolution. Example: speak clearly and firmly while calling for help, then soften only after safety is confirmed. Watch out: expressive reading does not permit inventing a different ending.
3.2.2 · Menulis
Nilai pilihan sebelum menulis jawapan
Alasan yang kukuh menimbang tanggungjawab, peluang, masa dan kesan.
TanggungjawabSiapa bergantung pada keputusan?
MasaPeluang mana sukar diganti?
KesanApakah manfaat dan cabarannya?
kriteria pilihan = 选择标准。当两项活动冲突时，先列出已承担的责任、机会是否可再获得、对团队与个人的影响，再作判断。例子：代表学校的年度比赛难以延期，而等级考试每季度都有，便可优先履行学校承诺。注意：不能只写“因为我喜欢”。
kriteria pilihan = criteria for a choice. When two activities clash, list existing responsibilities, whether each opportunity can recur, and the effects on the team and the individual before deciding. Example: an annual school competition may take priority over a grading test offered every term. Watch out: because I like it is not enough on its own.
3.2.2 · Jawapan Beralasan
Bina alasan yang kritis dan kreatif
Nyatakan pilihan, bukti, kesan dan langkah mengurus perkara yang ditangguhkan.
Pilihan: Saya akan menyertai kejohanan sekolah.
Bukti: Pasukan memerlukan peserta dan acara itu berlangsung sekali setahun.
Langkah: Saya memohon tarikh baharu bagi ujian kelab.
Kesan: Amanah sekolah dipenuhi tanpa meninggalkan matlamat peribadi.
alasan kritis dan kreatif = 有分析且有办法的理由。好的答案不仅说明选择，还引用事实，预测影响，并提出处理另一件事的可行方案。例子：参加校队比赛，同时提前联系教练改约升级测试。注意：创意方案必须现实，不能假设所有规则都会自动改变。
alasan kritis dan kreatif = a reasoned and workable justification. A strong answer states the choice, cites facts, predicts consequences and proposes a practical way to manage the other commitment. Example: represent the school team while contacting the coach early to reschedule a grading test. Watch out: a creative solution must be realistic, not assume every rule will change.
Semak segera · Semangat Membara
Pilih keputusan yang menggunakan kriteria lengkap.
Lihat tanggungjawab, masa dan rancangan susulan.
Latihan koir sekolah bertembung dengan kelas tambahan yang boleh diganti pada Sabtu. Apakah alasan terbaik?
komitmen pasukan = 团队承诺。判断时要看队友是否依赖自己的参与，以及另一项活动能否合理补回，并主动通知双方。例子：先参加全体合唱排练，再经老师同意于周六补课。注意：不沟通便缺席，会把选择的后果推给别人。
komitmen pasukan = team commitment. Consider whether teammates depend on your presence, whether the other activity can be replaced, and whether both adults are informed. Example: attend the full choir rehearsal and make up the class on Saturday with the teacher's agreement. Watch out: disappearing without communication shifts the consequences of your choice onto others.
Semak segera · Jawapan Beralasan
Lengkapkan jawapan dengan kesan yang relevan.
Kesan perlu berkait langsung dengan pilihan dan pihak terlibat.
Nadia memilih menyiapkan projek kumpulan sebelum menyertai permainan dalam talian. Apakah kesan yang sesuai ditulis?
kesan keputusan = 决定的影响。合适的影响必须直接回应选择：先完成小组任务能让成员及时检查，也把娱乐延后到责任结束之后。例子：同伴在截止前收到资料，个人仍保留休息时间。注意：不要写绝对化、没有根据的夸张结果。
kesan keputusan = consequence of a decision. A suitable consequence follows directly from the choice: completing the group project enables timely checking and moves recreation until after the duty. Example: teammates receive the material before the deadline while the pupil still keeps time to relax later. Watch out: avoid absolute or exaggerated outcomes unsupported by the situation.
4.4.2 · Seni Bahasa
Hubungkan perumpamaan dengan maksud
‘Seperti isi dengan kuku’ menggambarkan hubungan keluarga yang rapat dan saling menjaga.
سڤرتيseperti
ايسيisi
کوکوkuku
perumpamaan Jawi = 爪夷文比喻。先准确读出爪夷文，再用马来文解释关系紧密、互相关怀的含义，并联系生活例子。例子：兄妹意见不同，仍会在家人生病时共同照顾。注意：理解比喻不等于逐字解释“肉”和“指甲”。
perumpamaan Jawi = a proverb written in Jawi. Read the script accurately, explain in Malay that it describes a close and caring relationship, and connect it to daily life. Example: siblings may disagree but still care for an ill family member together. Watch out: understanding the proverb requires more than translating flesh and nail literally.
4.4.2 · Persembahan
Persembahkan Jawi dengan tiga lapis makna
Paparkan tulisan, bacaan rumi dan contoh tindakan supaya khalayak memahami mesej.
1Tulis Jawi dengan kemas
2Baca dan jelaskan maksud
3Berikan contoh kekeluargaan
lapis makna = 多层意义。作品应同时呈现正确爪夷字形、清楚读音、比喻解释和一个具体行为，听众才能从文字走向价值。例子：海报写出谚语，并说明家人分担家务就是互相扶持。注意：漂亮装饰不能取代读音和解释。
lapis makna = layers of meaning. A presentation should combine correct Jawi form, clear reading, an explanation of the comparison and one concrete action so the audience can connect script with values. Example: a poster explains that sharing household duties shows mutual support. Watch out: attractive decoration cannot replace pronunciation and explanation.
Semak segera · Pesan Bonda
Pilih persembahan yang membawa tulisan kepada tindakan.
Periksa bacaan, maksud dan contoh yang digunakan.
Apakah cara terbaik mempersembahkan perumpamaan ‘seperti isi dengan kuku’ dalam poster keluarga?
persembahan bermakna = 有意义的呈现。有效海报需要让观众看清文字、听到正确读法、理解比喻，并知道价值如何落实。例子：说明家人轮流照顾祖父母，就是亲密互助。注意：只抄写或只装饰都没有完成语言学习。
persembahan bermakna = meaningful presentation. An effective poster lets the audience see the script, hear the correct reading, understand the proverb and connect its value to action. Example: taking turns to care for grandparents demonstrates close mutual support. Watch out: copying the words or adding decoration alone does not complete the language task.
5.3.3 · Tatabahasa
Kenal fokus ayat aktif dan pasif
Ayat aktif menonjolkan pelaku; ayat pasif menonjolkan objek yang menerima tindakan.
Aktif: Mira menyusun jadual latihan.
Pasif: Jadual latihan disusun oleh Mira.
Tindakan, pelaku dan objek kekal sama walaupun fokus berubah.
ayat aktif dan pasif = 主动句与被动句。主动句通常先出现施事者，接着是动作和受事；被动句把受事提前，并保留执行动作的人。例子：“Ravi menutup pintu”可改为“Pintu ditutup oleh Ravi”。注意：转换后不能交换人物责任。
ayat aktif dan pasif = active and passive sentences. An active sentence usually places the doer before the action and object, while a passive sentence moves the receiving object forward and preserves the doer. Example: Ravi menutup pintu becomes Pintu ditutup oleh Ravi. Watch out: conversion must not exchange who performed the action.
5.3.3 · Penukaran
Tukar ayat aktif kepada pasif
Cari pelaku, kata kerja dan objek sebelum mengubah susunan.
PelakuPengawas
Tindakanmemeriksa
Objekpintu dewan
Pintu dewan diperiksa oleh pengawas.
aktif kepada pasif = 主动转被动。先圈出主动句的宾语，把它移到句首，再把及物动词换成合适的 di- 形式，并用 oleh 保留第三人称施事者。例子：“Petugas merekod nama”变成“Nama direkod oleh petugas”。注意：没有宾语的句子不能随意这样转换。
aktif kepada pasif = active to passive. Identify the object, move it to the front, change the transitive verb to a suitable di- form, and retain a third-person doer with oleh. Example: Petugas merekod nama becomes Nama direkod oleh petugas. Watch out: a sentence without an object cannot be converted by this pattern arbitrarily.
5.3.3 · Penukaran
Tukar ayat pasif kepada aktif
Kembalikan pelaku ke hadapan dan gunakan imbuhan kata kerja yang betul.
Pasif: Tugasan itu disiapkan oleh Liyana.
Aktif: Liyana menyiapkan tugasan itu.
Semakan: Siapa? Liyana · Buat apa? menyiapkan · Apa? tugasan
pasif kepada aktif = 被动转主动。找到 oleh 后的执行者，把他放在句首，再把 di- 动词改成合适的 meN- 动词，受事放回后面。例子：“Surat dihantar oleh Kumar”变成“Kumar menghantar surat”。注意：时态和原来意思必须保持不变。
pasif kepada aktif = passive to active. Find the doer after oleh, move that person to the front, change the di- verb to the suitable meN- form, and place the object after it. Example: Surat dihantar oleh Kumar becomes Kumar menghantar surat. Watch out: the time and original meaning must remain unchanged.
Semak segera · Ayat Aktif
Kenal pasti ayat yang menonjolkan pelaku.
Cari susunan pelaku, tindakan dan objek.
Ayat manakah merupakan ayat aktif transitif?
aktif transitif = 及物主动句。它把施事者放在前面，并使用需要宾语的动作词；题目中要找“谁做什么、对什么”。例子：“Aina membaca laporan”中 Aina 是执行者，laporan 是宾语。注意：以被处理对象开头的 di- 句通常是被动结构。
aktif transitif = transitive active sentence. It places the doer first and uses an action that takes an object; ask who does what to which thing. Example: in Aina membaca laporan, Aina is the doer and laporan is the object. Watch out: a di- sentence beginning with the receiving object is usually passive.
Semak segera · Ayat Pasif
Kekalkan makna ketika menukar susunan.
Pelaku, tindakan dan objek tidak boleh berubah.
Apakah ayat pasif yang tepat bagi ‘Suri menyiapkan laporan itu’?
makna kekal = 意义保持。原句的执行者是 Suri，动作是完成，受事是报告；转成被动句后报告置前，但 Suri 仍是执行者。例子：“Ali membaiki basikal”改为“Basikal dibaiki oleh Ali”。注意：不能让没有生命的物件变成错误的施事者。
makna kekal = preserved meaning. Suri remains the doer, the action remains completing, and the report remains the receiving object even when the object moves forward. Example: Ali membaiki basikal becomes Basikal dibaiki oleh Ali. Watch out: conversion must not turn an inanimate object into the wrong performer of the action.
Semak segera · Bina Ayat
Pilih pasangan aktif dan pasif yang sepadan.
Semak imbuhan kata kerja serta kedudukan pelaku.
Pasangan manakah mengekalkan tindakan dan makna yang sama?
pasangan sepadan = 对应句组。正确句组只改变句子焦点，不改变谁执行动作、动作内容和承受对象。例子：“Guru memuji pasukan”与“Pasukan dipuji oleh guru”表达同一事件。注意：若主动句和被动句交换两个人的角色，意思已经改变。
pasangan sepadan = matching sentence pair. A correct pair changes only the focus, not the doer, action or receiving object. Example: Guru memuji pasukan and Pasukan dipuji oleh guru describe the same event. Watch out: if the active and passive versions exchange the roles of two people, the meaning has changed.
Rumusan Unit 26
Bukti membantu kita memilih dan menjelaskan
Gunakan maklumat tepat, alasan seimbang dan struktur bahasa yang mengekalkan makna.
✓ Cerita mengikut bukti dan urutan
✓ Persembahan mengikut jenis karya
✓ Pilihan disokong alasan dan langkah
✓ Ayat aktif dan pasif membawa makna sama
keputusan berintegriti = 有诚信的决定。本单元把听说、阅读、写作、艺术与语法连在一起：先依据资料，再说明理由，并确保表达不改变事实。例子：引用活动期限作判断，同时礼貌协调另一项安排。注意：优先处理一事不等于忽视其他责任。
keputusan berintegriti = a decision made with integrity. This unit connects speaking, reading, writing, language arts and grammar: use evidence first, explain reasons, and preserve facts in expression. Example: cite an activity deadline when choosing, while politely arranging the other commitment. Watch out: giving one matter priority does not mean ignoring every other responsibility.
Unit 26 selesai
Kamu bijak menentukan keutamaan!
Gunakan bukti dan alasan sebelum bertindak.
Teruskan ke latihan Unit 26.
Mula latihan